3 Mart 2007 Tam Ay Tutulması

TAM TUTULMA

Dünya'nın Gölgesinde

 

Türkiye'den de gözlenebilen tam Ay tutulması 3 Mart 2007 gecesi gerçekleşti. Bu muhteşem gök olayı Atlas dergisi muhabiri, gökyüzü fotoğrafçısı Kubilay Akdemir tarafından Ege Üniversitesi Gözlemevi'nden görüntülendi.

 

3 Mart 2007 Cumartesi gerçekleşen tutulma saat 23:30’da başladı ve 03:12’de son buldu. Ay saat 00:44 ile 01:58 arasında tamamen örtüldü. 

Fotoğraf ve video çekimleri Ege Üniversitesi Rasathanesinde yapıldı. Çekime bulutların yoğun engeliyle başlandı. Ay'ın tam gölgeye girmesinden yaklaşık 40 dakika sonra bulutlar dağılmaya başladı. Tam tutulma sırasında oldukça temiz atmosfer koşulları çekimi kolaylaştırdı. tam tutulmadan 20 dakika sonra ise bulutlar yeniden iş başına geçti....

 

Tam Tutulma Nasıl Fotoğraflandı?

Ege Üniversitesi Gözlemevi'nde yapılan çekimlerde 640 enstantane ile 3 dakika arası pozlama sürelerinde çekimler yapıldı. Parçalı tutulma başlarında daha kısa süreli çekimler yapılırken tam tutulma evresinde 3 dakikaya kadar uzayan poz süreri verildi. Pozlama süresi uzadıkça Ay ve Yer'in hareketlerinden dolayı görüntünün sabit kalmasını sağlamak amacıyla fotoğraf çekimlerinde takip motoru kullanıldı. Tam tutulma sırasında oldukça temiz atmosfer koşulları çekimi kolaylaştırdı.

 

 Ay’ın Dünya’nın gölgesine (yarı gölge ve tam gölge) girdiği andaki konumu. Çıplak gözle tutulmanın izlendiği aşamalar U1-U4 arasıdır.


1. Değme (P1): UT 20.16 (TS 22.16)
4. Değme (U3): UT 23.58 (TS 01.58)
2. Değme (U1): UT 21.30 (TS 23.30)
5. Değme (U4): UT 01.12 (TS 03.12)
3. Değme (U2): UT 22.44 (TS 00.44)
6. Değme (P4): UT 02.25 (TS 04.25)

UT: Ulusal Zaman, TS : Türkiye saati

Avrupa, Afrika, Ortadoğu ülkeleri ile Asya'nın büyük bir kısmından da görülen tutulma, Türkiye saati ile 23:30'da Ay'ın, Yer'in tam gölgesine girmesiyle başladı. Ay 00:44'e kadar yavaş yavaş karardı. Tam tutulma zamanına yaklaştıkça Ay'ın karanlık kısmı Yer atmosferinden kırılan kızıl ışık dolayısıyla aydınlanmaya başladı. Tam tutulma süresince bu kızıllık devam etti. Ay 01:58'den sonra Yer'in gölgesinden çıkmaya başladı ve 03:12'de tutulma son buldu.

Ay, Yer etrafında yılda 12 kez dolanıyor. Ay'ın yörünge düzleminin Yer'inkine yaklaşık 5 derecelik bir fark göstermesi her ay bir Güneş bir de Ay tutulması gerçekleşmesine engel oluyor. Bu nedenle tutulmalar nadir gerçekleşiyor. Ay tutulmasını Ay'ın, Yer'in gölgesinden geçmesi şeklinde ifade edebiliriz. Ay bu karanlık alandan geçerken yavaş yavaş kararıyor. Tam tutulma evresine geçerken ise ilginç bir görüntü ortaya çıkıyor. Dünya yüzeyinden geçen güneş ışınları atmosfer tarafından kırıldığı için, Ay tamamen kaybolmuyor. Ama kırılan ışıklarda mavi renk soğurulduğu, kırmızı renk bu engeli aşabildiğinden, Yer'in gölgesinde Ay kırmızı renkte görülüyor. Bu zayıf ışık kalıntıları bulunduğunuz coğrafyanın atmosferik şartlarına bağlı olarak Ay'ın kızıl veya bakır renginde görülmesini sağlıyor.

Bir sonraki Ay tutulması 28 Ağustos'ta gerçekleşecek. Türkiye'den izlenebilecek ilk tutulma ise 2011'de gerçekleşecek. 

Ay Tutulması

Ay tutulmasında Yer'in etrafından, dıştan teğet geçen ışınlar içinde kalan karanlık bölge tam gölge alanıdır. İçten teğet ışınların oluşturduğu bölge ise yarı gölgeli alandır. Ay'ın bu alanlar (veya gölge konileri) içinden geçmelerine göre Ay tutulmaları değişik isimler alır. Tam, yarı gölgeli ve parçalı Ay tutulmaları vardır. Şekildeki görüntü tam Ay tutulmasını gösteriyor.

Ay ve Güneş tutulmasıyla ilgili bilgilere www.tutulmaavcilari.org adresinden ulaşabilirsiniz.

ATLAS DERGİSİ Nisan 2007 / Sayı 169